4–5
kluczowych sektorów gospodarki regionu objętych analizą
5 ról
objętych pilotażem w 25 kontekstach organizacyjnych
1–3 lata
główny horyzont prognozowanych zmian w zadaniach zawodowych
Cel projektu
Głównym celem jest opracowanie wielowymiarowej mapy potencjału transformacji stanowisk pracy pod wpływem AI i robotyki w województwie podkarpackim. Analiza dotyczy zadań zawodowych, a nie samych nazw stanowisk.
Wysoki potencjał transformacji nie oznacza „zaniku zawodu”, lecz zmianę sposobu pracy i potrzebę rozwoju nowych kompetencji.
Najważniejsze pytania projektu
- 1Które zadania będą automatyzowane, a które wzmacniane przez współpracę z AI?
- 2Jakie elementy pracy pozostaną trwale „ludzkie” i oparte na doświadczeniu?
- 3Jakie kompetencje są priorytetowe dla pracownika przyszłości?
- 4Jak planować doszkalanie i przekwalifikowanie w poszczególnych sektorach?
Wartość dla regionu
- +Diagnoza stanowisk i zadań zawodowych najbardziej narażonych na transformację technologiczną.
- +Identyfikacja kompetencji trwale wymagających ludzkiego osądu i doświadczenia.
- +Wyposażenie doradców zawodowych w narzędzia do pracy z osobami poszukującymi zatrudnienia.
- +Powtarzalna metodologia analizy możliwa do aktualizacji w kolejnych cyklach.
Zakres i obszary analizy
Analiza obejmuje dominujące sektory gospodarki regionu, m.in. lotnictwo i kosmonautykę, motoryzację, IT i telekomunikację, produkcję i przetwórstwo oraz usługi biznesowe i administrację. Wnioski mają wspierać decyzje dotyczące zatrudnienia, poradnictwa i rozwoju kompetencji.
Lotnictwo
Motoryzacja
IT i telekomunikacja
Produkcja i przetwórstwo
Usługi biznesowe
Co wyróżnia ten projekt
Jednostka analizy 3D
Nie „zawód” ogólnie, tylko stanowisko × kontekst × zadanie, dzięki czemu wynik uwzględnia realne warunki pracy.
Dwa typy automatyzacji
Oddzielone są: automatyzowalność techniczna (T) i wdrożeniowa (D), co ogranicza pozorne „łatwe automatyzacje”.
Zakorzenienie człowieka
Wskaźnik H obejmuje ekspertyzę sytuacyjną, koordynację społeczną, odpowiedzialność/compliance i obecność fizyczną.
Warstwa strukturalna
Projekt bada nie tylko punkty T/D/A/H, ale też wiązki zadań, nowe zadania indukowane przez AI i przesunięcie ekspertyzy.
Model „redesign pressure”
Wynik odpowiada, czy rola realnie się kurczy, czy przechodzi przebudowę z nowym nadzorem i nowymi obowiązkami.
Nastawienie operacyjne
Produktem są narzędzia do działania: karty stanowisk, rekomendacje doszkalania i metodologia do cyklicznych aktualizacji.
Pilotaż: co już sprawdzono
Pilotaż nie miał tworzyć rankingu zawodów „do zastąpienia”. Jego celem było zmapowanie napięcia między automatyzacją, augmentacją i przebudową roli oraz sprawdzenie, czy metodologia daje stabilne i użyteczne wyniki.
- Zakres: 5 ról zawodowych, 5 kontekstów dla każdej roli, łącznie 25 realistycznych środowisk pracy.
- Perspektywa: ocena odbywała się na poziomie zadań, a nie samych nazw zawodów.
- Wniosek ogólny: role analityczne mają wysoki potencjał automatyzacji i augmentacji, ale nie stają się „bezosobowe”.
- Wniosek ogólny: role produkcyjne i fizyczne pozostają silnie zależne od warunków wdrożenia i lokalnego kontekstu organizacji.
- Wniosek ogólny: role koordynacyjne i relacyjne zyskują na wsparciu AI, ale równocześnie rośnie potrzeba nadzoru i przebudowy odpowiedzialności.
Pilotaż potwierdził, że projekt powinien koncentrować się na profilach transformacji pracy, a nie na prostych prognozach zaniku etatów.
5 × 5 = 25
ról i kontekstów organizacyjnych w pilotażu
2 modele
oceniające te same role i konteksty
3 powtórzenia
na model do testu stabilności wyników
α: 0.50 / 0.38 / 0.03
zgodność między modelami dla T, D i A
| Rola | T | D | A | H |
|---|---|---|---|---|
| Analityk danych logistycznych | 7.43 | 5.46 | 8.29 | 4.68 |
| Analityk finansowy | 5.97 | 3.85 | 7.71 | 5.61 |
| Inżynier produkcji | 5.78 | 3.42 | 7.63 | 6.41 |
| Kierownik projektu | 5.48 | 3.07 | 7.63 | 6.69 |
| Specjalista utrzymania ruchu | 3.90 | 2.39 | 5.01 | 6.04 |
Role w pilotażu
- Inżynier produkcji
- Specjalista utrzymania ruchu
- Analityk danych logistycznych
- Analityk finansowy
- Kierownik projektu
Cel walidacji eksperckiej
- Ocena opisów ról i pięciu kontekstów dla każdej roli.
- Ocena metryk bazowych T/D/A/H pod kątem zaniżeń i zawyżeń.
- Sprawdzenie spójności ocen wewnątrz roli między kontekstami.
- Sprawdzenie spójności ocen pomiędzy rolami.
Zespół projektowy
Realizacja opiera się na czterech powtarzalnych etapach: desk research, wielomodelowa ocena zadań, analiza zakorzenienia ludzkiego oraz walidacja warsztatowa z przedstawicielami rynku pracy regionu.
- 1Dekompozycja stanowisk na zadania na bazie O*NET, ESCO i ZSK.
- 2Ocena automatyzowalności, augmentowalności, zakorzenienia ludzkiego, horyzontu i wagi zadania.
- 3Weryfikacja wyników z udziałem klastrów branżowych, pracodawców i doradców zawodowych.
- 4Przygotowanie raportu końcowego, kart stanowisk i podręcznika metodologicznego.
Typy transformacji ról
Role przesuwające się
Wysoka zmiana i dominacja augmentacji; kluczowe jest doszkalanie do pracy z AI.
Role kurczące się
Wysoka zmiana przy eliminacji części zadań; potrzebne ścieżki przekwalifikowania.
Role zakotwiczone
Niska intensywność zmiany i wysokie zakorzenienie ludzkie; AI raczej wspiera niż zastępuje.
Role w napięciu
Technicznie automatyzowalne, ale silnie osadzone w odpowiedzialności i kontekście społecznym.
Kluczowe rezultaty końcowe
- Raport końcowy z analizą sektorową i przekrojową.
- Karty stanowisk do codziennej pracy doradców zawodowych.
- Rekomendacje dla polityki zatrudnienia, szkoleń i przekwalifikowania.
- Podręcznik metodologiczny umożliwiający ponowienie analiz w kolejnych latach.
Materiały do pobrania
Tutaj pojawią się materiały do pobrania